Tham quan học tập mô hình thích ứng với Biến đổi khí hậu tại Miền Trung Việt Nam
Từ ngày 16 đến 20 tháng 4 năm 2015, mạng lưới Biến đổi khí hậu miền Trung (CCN) đã tổ chức chuyến tham quan học tập cho các thành viên đầy bổ ích. Đây là một trong những hoạt động nằm trong khuôn khổ hợp tác giữa Tổ chức Plan International tại Việt Nam và Trung tâm Phát triển nông thôn miền Trung (CRD) – Tổ chức điều phối CCN.

Ngay từ những phút đầu bước chân lên xe, các thành viên trong đoàn ai nấy đều rất vui vẻ, háo hức và mong đợi học được nhiều điều hay, hữu ích từ chuyến tham quan. Điều này được thể hiện ngay trong những câu giới thiệu và bày tỏ nguyện vọng đầu tiên của mỗi người. Và chuyến tham quan đã không phụ lòng mong đợi của anh, em trong đoàn mặc dù trải qua một hành trình học tập căng thẳng về mặt thời gian.

Xuất phát từ thành phố Huế, đoàn chúng tôi vượt qua hành trình gần 200 km và được đặt chân lên mảnh đất Đại Lãnh, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam. Tại đây, đoàn gặp gỡ, nghe được những kinh nghiệm hay trong việc thực hiện dự án “Lồng ghép hòa nhập người khuyết tật trong quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng”. Mục đích của dự án này là nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai của các cộng động bị ảnh hưởng lũ lụt tại tỉnh Quảng Nam, trong đó chú trọng đến nhu cầu của người khuyết tật và người thân của họ thông qua sự tham gia hiệu quả của người khuyết tật. Mặt dù thời gian làm việc ngắn, nhưng nhiều câu chuyện điển hình và phương pháp thực hiện hay lần lượt được cộng đồng chia sẻ cho chúng tôi.

Ảnh 1: Học tập chia sẻ tại xã Đại Lãnh, huyện Đại Lộc, Quảng Nam

Ảnh 2: Sơ đồ hiểm họa được vẽ bởi cộng đồng thôn trong đó có người khuyết tật

 Rời xã Đại Lãnh với nhiều cung bậc cảm xúc từ những câu chuyện điển hình về người khuyết tật tham gia vào dự án, bác tài xế cẩn thận đưa chúng tôi vượt qua những cung đường ngoằn nghèo, chật hẹp, băng qua núi rừng Trường Sơn hùng vĩ bỏ qua không biết bao nhiêu đèo, dốc để đến với mảnh đất Tây Giang nằm ở phía Tây của tỉnh Quảng Nam, giáp ranh với nước Lào anh em. Chúng tôi có một đêm ngon giấc tại Thị trấn Prao nằm trên dãy Trường Sơn hùng vĩ.

Vào ngày thứ hai, chúng tôi được thăm và làm việc với xã Bhalêe, huyện Tây Giang. Tại đây, đoàn chia làm ba nhóm để đi thăm cùng lúc các mô hình, hoạt động khác nhau tại thôn A Tép 2, các mô hình, hoạt động gồm: (1) Mô hình giao đất giao rừng; (2) Mô hình trồng mây bản địa; và (3) Hoạt động sử dụng bếp tiết kiệm củi, ít khói.

Nhóm quan tâm tới mô hình "Giao đất giao rừng” tiếp xúc với các cán bộ huyện, xã và người dân trực tiếp tham gia dự án và được "Mắt thấy tai nghe" về những kết quả mà người dân và dự án nơi đây làm được. Được biết, đây là mô hình thí điểm đầu tiên tại huyện Tây Giang về giao đất giao rừng mà chính người dân là người khảo sát, đo đạc và ghi chép các thông tin. Các công đoạn như lập ô tiêu chuẩn, đánh giá trữ lượng rừng, sử dụng máy định vị GPS, … đã từng bị nghi ngại giờ đây đã cho thấy những kết quả thực sự hiệu quả.

Ảnh 3: Tặng quà cho thôn A Tép 2, xã BhaLêê

Cũng tại thôn A Tép 2, các thành viên của nhóm thứ hai đã đến thăm mô hình “Trồng mây bản địa dưới tán rừng”. Đoàn gặp các thành viên của nhóm sở thích và được nhìn thấy vườn ươm mây giống xanh đều, cây khỏe mạnh. Mô hình này có ý nghĩa trong việc duy trì và phát triển nguồn giống địa phương có chất lượng nhằm phát triển nguồn nguyên liệu cho sản xuất mây tre đan. Bên cạnh đó, mô hình này còn góp phần giảm nhẹ biến đổi khí hậu trong bối cảnh tình trạng rừng ngày càng cạn kiệt. Cụ thể, việc trồng mây dưới tán rừng sẽ giúp bảo vệ đất bề mặt, chống xói mòn, tạo thảm thực vật phát triển theo cây mây, giữ mùn đất, giúp rừng phát triển và tăng bể hấp thụ các-bon, …

Ảnh 4 & 5: Tham quan và trao đổi tại vườn ươm Mây

Song song với hai nhóm kia, các thành viên của nhóm thứ ba đã đến thăm hoạt động “Sử dụng bếp tiết kiệm củi, ít khói”. Khác với hai nhóm kia, tiếp đón nhóm toàn là chị em phụ nữ Cơ Tu. Nhóm được các chị, em chia sẻ nhiều về tính hiệu quả của chiến dịch truyền thông khuyến khích phụ nữ Bhalêe sử dụng, thay đổi thói quen sử dụng bếp củi thông thường bằng cách thay thế, đầu tư bếp tiết kiệm củi. Hoạt động này đã tiết kiệm nhiều lượng củi đốt, giảm bớt thời gian kiếm củi của các chị em. Chị Avo Thị Bé – Chủ tịch hội phụ nữ thôn A Tép 2, xã Bhalêe chia sẻ “Việc nấu bếp cải tiến giảm được khoảng 60% lượng củi thông thường, thay vì dùng 10 thanh củi để nấu 1 nồi cơm như trước thì khi sử dụng loại bếp này, chị chỉ đun khoảng 4-5 thanh củi”. Hoạt động này rất thiết thực, phù hợp với địa phương và được phụ nữ xã Bhalêe đánh giá rất cao, từ chỗ 50 cái bếp được dự án hỗ trợ, đến nay đã có tới 604 chiếc bếp được phụ nữ các xã đặt mua và nhờ dự án đem về.

Ảnh 6: Sử dụng bếp tiết kiệm củi, phụ nữ giảm bớt sức lao động

Ảnh 7: Niềm vui của người dân bên bếp tiết kiệm củi

Đó là một thành công ngoài mong đợi.Tạm biệt bà con đồng bào Cơ Tu và rời rừng núi Tây Giang, đoàn chúng tôi xuôi về đồng bằng với biết bao bài học quý báu. Theo lịch trình, ngày thứ ba đoàn đến xã Duy Tân, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam với tinh thần háo hức và mong muốn được thu nhận thêm nhiều kinh nghiệm hay tại nơi đây. Hai mô hình mà đoàn đã đến thăm và nghe chia sẻ thông tin là “Trồng rau ăn lá trái vụ thích ứng với biến đổi khí hậu” và mô hình “Nuôi gà an toàn dịch bệnh thích ứng biến đổi khí hậu” do Tổ chức Save The Children tài trợ với sự Tư vấn kỹ thuật của Trung tâm Phát triển Nông thôn miền Trung (CRD). Mặt dù cái nắng gió đầu hè rất gay gắt nhưng vẫn không làm giảm đi cái tinh thần học hỏi của các thành viên trong đoàn tham quan.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, các hoạt động sản xuất nông nghiệp sẽ chịu tác động nặng nề, do vậy cần thiết phải có những can thiệp phù hợp để hỗ trợ người dân hạn chế được các tác động này. Do đó, dự án đã chọn cách tiếp cận giúp người dân thích ứng với biến đổi khí hậu trong các hoạt động sản xuất nông nghiệp. Hai mô hình tại xã Duy Tân mà đoàn đến thăm, ngoài ý nghĩa là thích ứng với các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, rét, mưa nắng thay đổi thất thường thì nó còn có ý nghĩa rất lớn về mặt kinh tế nhất là các hộ nghèo.

Ảnh 8: Niềm vui của người dân từ sự thành công của mô hình

Ảnh 9: Đoàn tham quan và trao đổi tại vườn rau của hộ anh Nguyễn Ba - thôn Thu Bồn Tây, Duy Tân, Duy Xuyên, Quảng Nam

Buổi chiều cùng ngày, chúng tôi được gặp gỡ và trao đổi với chủ hộ của mô hình “Áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm nước để trồng cỏ voi nuôi bò thích ứng với biến đổi khí hậu” tại xã Phổ An, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Mô hình này nằm trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu của Viện Tài nguyên và Môi trường, Đại học Huế. Hệ thống giàn phun tưới nước của đề tài đã giúp tiết kiệm nước, giảm thời gian, công sức cho người lao động, người dân có thời gian để làm thêm các công việc khác tăng thu nhập. Bên cạnh tính chống chịu với hạn hán, nắng nóng mô hình này cũng là một hướng đi để chính quyền xem xét đưa giống cỏ Varisme số 6 (VA06 - là giống cỏ được lai tạo giữa giống cỏ voi và cỏ đuôi sói của châu Mỹ, được đánh giá là “Vua của các loại cỏ”) phát triển trên vùng đất cát khô cằn để phát triển chăn nuôi bò. Theo đánh giá của đoàn, khả năng nhân rộng của mô hình này với những địa phương có điều kiện tự nhiên và sản xuất tương tự là rất cao.

Ảnh 10: Hệ thống giàn phun tiết kiệm nước

Ảnh 11: Cỏ Varisme số 6 (VA06) - thức ăn cho bò nuôi nhốt

Thay vì càng đi càng mệt thì các thành viên của đoàn lại càng thấy hứng thú, phấn khích. Anh em trong đoàn ai cũng hăng say tìm tòi, khám phá nhiều điều mới, rút ra nhiều kinh nghiệm cho hoạt động của tổ chức mình và cho hoạt động của CCN trong tương lai. Nhiều câu hỏi, vấn đề đã được anh em đưa ra thảo luận, trao đổi ngay trên chuyến xe trong lúc di chuyển trên đường.

Vào ngày cuối cùng của lịch trình học tập, chúng tôi được làm việc tại tỉnh Bình Định và Phú Yên. Đây là hai điểm gây nhiều ấn tượng với đoàn tham quan. Tại tỉnh Bình Định, chúng tôi được các anh chị của hội Chữ thập đỏ Đức và hội Chữ thập đỏ Bình Định chia sẻ thông tin về mô hình “Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng”. Đây là dự án được triển khai thực hiện rất bài bản. Chương trình và nội dung cũng không kém phần hấp dẫn so với tại Bình Định khi đoàn làm việc với Trung tâm Nghiên cứu và Sản xuất Dược liệu miền Trung tại Phú Yên. Mô hình “Sản xuất cây dược liệu - chuyển đổi đất canh tác sang trổng cây thuốc nam chịu hạn” tại Trung tâm này đã cho thấy sự phối hợp chặc chẽ giữa 4 nhà (Nhà nông – nhà doanh nghiệp – nhà khoa học và nhà nước) trong bối cảnh sản xuất hướng đến thị trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Hai mô hình tại Bình Đình và Phú Yên làm cho anh em trong đoàn lóe ra nhiều ý tưởng cho các dự án mới.

Ảnh 12: Đoàn làm việc tại Hội chữ thập đỏ tỉnh Bình Định
 
Ảnh 13: Vườn nghiên cứu cây thuốc tại tỉnh Phú Yên

Ban tổ chức chuyến tham quan cũng rất chú đáo, đã bố trí chương trình để anh em trong đoàn được thưởng thức nhiều món ngon, đặc sản tại các tỉnh mà đoàn đến thăm. Tất cả các anh, em trong đoàn ai ai cũng không quên mua những món quà là những dược liệu, thực phẩm chức năng, … tại Trung tâm Nghiên cứu và Sản xuất Dược liệu miền Trung để làm quà tặng cho người thân. Ai cũng hạnh phúc, hãnh diện vì mua được món quà này!

Ảnh 14: Quà tặng dành cho người thân

Trở lại với mục tiêu của chuyến tham quan, các thành viên đã học tập được những kinh nghiệm hay, hữu ích từ các chương trình/dự án tại miền Trung về thích ứng và giảm nhẹ biến đổi khí hậu và quản lý rủi ro thiên tai. Chuyến tham quan được tất cả các thành viên trong đoàn đánh giá là đạt 100% mục tiêu đề ra. Anh em trong đoàn đã thu nhận được nhiều thông tin, học được nhiều kinh nghiệm hay từ các mô hình sinh kế thích ứng và mô hình Quản lý rủi ro thiên tai … Bên cạnh những kết quả được các thành viên đánh giá cao, ban tổ chức cũng nhận được một số ý kiến góp ý để cải thiện hơn nữa tính hiệu quả cho hoạt động tham quan và các hoạt động khác của mạng lưới trong thời gian tới. Ngoài những điều học được tại thực địa, các thông tin thu thập được từ chuyến tham quan đang được các thành viên mạng trong đoàn cập nhật, tổng hợp và gửi đến ban biên tập để chọn lựa, tư liệu hóa thành tài liệu chia sẻ trong và ngoài mạng lưới. Việc tư liệu hóa cũng đang được gấp rút để có thể in ấn và chia sẻ tài liệu cho các thành viên khác trong và ngoài CCN. Không những thế, các thành viên đã thắt chặt tình cảm, tính liên kết và sở hữu mạng lưới của các tổ chức thành viên qua chuyến tham quan.

Chúng tôi hy vọng rằng, sắp đến CCN sẽ có nhiều hoạt động hơn nữa để liên kết và huy động các nguồn lực nhằm góp phần giảm nhẹ tính dễ bị tổn thương và tăng cường khả năng chống chịu của các cộng đồng miền Trung trước những tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu./.

Tác giả: Tịnh Chi và Bảo Hòa

Ảnh: CCN

 

 

Trang trước Trang chủ In ấn
Các bài viết khác ...
» Chuyển đổi cơ cấu cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu (06-21-2017)
» Bhutan - nước đi đầu trong chống biến đổi khí hậu (05-28-2016)
» Cách người Thái thích ứng với biến đổi khí hậu (05-10-2016)
» El Nino có thể chấm dứt vào cuối tháng 6 (05-09-2016)
» Quảng Nam: Sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu (05-09-2016)
» Mong muốn Hà Lan chia sẻ kinh nghiệm thích ứng với biến đổi khí hậu (03-31-2016)
» Hạn mặn ở ĐBSCL - Nguyên nhân do đâu? (03-21-2016)
» Hạn mặn khốc liệt! 5 triệu người ở ĐBSCL bị ảnh hưởng (03-14-2016)
» Gần 139 nghìn ha lúa bị ảnh hưởng bởi xâm nhập mặn (03-08-2016)
» Họp ban điều hành Mạng lưới CCN (01-13-2016)
» Hãy chia sẻ kiến thức kinh nghiệm để góp phần giảm nhẹ rủi ro thiên tai cho cả cộng đồng! (10-19-2015)
» CORENARM - Hưởng ứng ngày quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2015 (10-02-2015)
» Khí nhà kính - "thủ phạm" gây ra biến đổi khí hậu (09-03-2015)
» Ứng phó với biến đổi khí hậu đảm bảo tương lai cho nông dân (08-06-2015)
» Hạn hán ở miền Trung – Tây Nguyên sẽ kéo dài và khắc nghiệt hơn (08-03-2015)
» Trồng rừng “vá” đê biển (03-24-2015)
» Công bố Báo cáo đặc biệt của Việt Nam về quản lý rủi ro thiên tai (02-02-2015)
» Các xu hướng tác động đến môi trường thế giới năm 2015 (01-27-2015)
» Giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực trồng trọt (01-27-2015)
» Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án bảo vệ và phát triển rừng ven biển ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2015 - 2020 (01-27-2015)
 
 
Tiêu điểm
Chuyển đổi cơ cấu cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu
Bảo vệ và phát triển rừng
Thành công từ mô hình nuôi gà thả đồng
Hơn 1.330 cá thể voọc chà vá chân nâu trên bán đảo Sơn Trà
Mô hình quản lý, bảo vệ và phát triển rừng cộng đồng hiệu quả, bền vững ở huyện Nam Đông, Thừa Thiên Huế
Mô hình quản lý rừng bền vững dựa vào cộng đồng tại thôn Xuân Lâm, xã Triệu Nguyên, huyện Dakrong, Quảng Trị
“Phát triển mô hình cây dược liệu gắn với quản trị rừng hiệu quả ở khu vực miền Trung”
Định hướng kinh doanh trồng rừng gỗ lớn
Hội thảo chuyên đề " Chia sẻ kinh nghiệm trong quản trị rừng hiệu quả"
Bhutan - nước đi đầu trong chống biến đổi khí hậu
CORENARM HƯỞNG ỨNG CHIẾN DỊCH BẢO VỆ TÊ GIÁC
CƠ HỘI
Dự án FLEGT khu vực miền Trung tuyển tư vấn cho lớp tập huấn "Phòng cháy chữa cháy cho các thành viên mạng lưới cộng đồng sống phụ thuộc vào rừng"
Dự án FLEGT – Khu vực miền Trung kêu gọi tư vấn lần 2
Cơ hội làm việc với dự án FLEGT – Khu vực miền Trung
Dự án FLEGT khu vực miền Trung cần tuyển tư vấn
Dự án FLEGT đang tuyển nhóm tư vấn thực hiện hoạt động "Thiết lập mạng lưới cộng đống sống phụ thuộc vào rừng" và "Xây dựng mô hình quản lý rừng cộng đồng"
Dự án FLEGT khu vực miền Trung tuyển chuyên gia tư vấn
Hội thảo CÔNG TÁC GIÁM SÁT ĐẦU TƯ CỘNG ĐỒNG TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
KHỞI ĐỘNG QUỸ SÁNG KIẾN “TRẺ EM VÀ THANH NIÊN VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU” GIAI ĐOẠN 2015 – 2016
Đăng nhập
Tài khoản
Mật khẩu
Tin tổng hợp
Văn kiện hiệp định VPA/FLEGT
Năm 2020 gỗ Việt Nam có thể được cấp phép FLEGT
Chất dẻo sinh học là cách thức bảo vệ môi trường mới ở Nhật Bản
Việt Nam và Liên minh Châu Âu (EU) hoàn tất đàm phán thoả thuận chống khai thác bất hợp pháp và thúc đẩy thương mại gỗ hợp pháp
Phương pháp phát triển cộng đồng dựa vào nội lực (ABCD)
Tập huấn "Hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp đáp ứng yêu cầu VPA-FLEGT"
Tập huấn về Hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp đáp ứng theo yêu cầu của VPA-FLEGT
"Không ai lại xông vào rừng cấm để làm thủy điện!"
Newsletter
Email của bạn:
Logo các đối tác
 

CORENARM - Trung tâm Nghiên cứu và Tư vấn Quản lý Tài Nguyên

Địa chỉ: 126/14 Nguyễn Phúc Nguyên, Tp. Huế        ĐT: (84-54) 353 9229/3623600

Email: corenarm@gmail.com  Website: http://corenarm.org.vn/

Số lần truy cập: 1311013
Số người đang online: 2