Loài cá lớn và hiếm nhất thế giới bị đe dọa
Xây đập trên dòng chảy chính tại khu vực hạ nguồn sông Mekong có thể trở thành mối đe dọa đối với sự sống còn của loài cá tra dầu sinh sống tại đây, một trong những loài cá nước ngọt lớn nhất và hiếm nhất trên thế giới – theo nghiên cứu mới nhất của Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF).

Báo cáo của WWF tuyên bố con đập gây nhiều tranh cãi – Xayaburi có thể làm gián đoạn, thậm chí là ngăn cản quá trình sinh sản, và gia tăng tỉ lệ tử vong của loài cá này nếu chúng bơi qua các tuốc-bin của đập.

Với kích thước khổng lồ, chiều dài có thể đạt tới 3 mét và cân nặng khoảng 300 kg, loài cá này sẽ không thể vượt qua đập Xayaburi trong hành trình di cư hàng năm của chúng, và đây có thể sẽ là nguyên nhân dẫn đến sự tuyệt chủng của loài - báo cáo cho biết.

“Một loài cá với kích thước như vậy sẽ không thể bơi qua một chướng ngại vật lớn như một con đập để tới thượng nguồn là nơi đẻ trứng của chúng,” tác giả của nghiên cứu, giáo sư Zeb Hogan tại trường Đại Học Nevada, cho biết. “Sinh vật khổng lồ này cần dòng chảy lớn và thông thoáng để có thể di cư. Chúng còn cần nguồn nước có chất lượng với những điều kiện dòng chảy nhất định để thực hiện vòng đời của mình bao gồm cả việc sinh sản và kiếm mồi.”

“Có khả năng cá tra dầu Mekong sử dụng những nhánh sông, nơi xây đập Xayaburi, làm hành lang di cư của chúng. Những cá thể trưởng thành di cư từ các khu vực sinh trưởng ngập nước lũ, qua khu vực xây đập Xayaburi, tới các khu sinh sản tại thượng nguồn,” tiến sĩ Hogan cho biết thêm. “Cũng có khả năng chúng đẻ trứng tại khu vực sẽ xây con đập.”

Tại cuộc họp do Ủy ban Sông Mekong tổ chức năm 2011, các bộ trưởng phụ trách các vấn đề Môi trường và Nguồn nước đã nhất trí đề nghị Lào hoãn đưa ra quyết định xây dựng đập Xayabury để nghiên cứu thêm về những tác động của con đập lên tới môi trường. Tuy nhiên,  vào tháng 11 năm ngoái Lào đã đơn phương quyết định khởi công công trình.

Những mối quan ngại xung quanh dự án Xayaburi, trị giá 3.5 tỉ đô la Mỹ, tập trung vào việc thiếu các dữ liệu và những tính toán đầy đủ về các tác động của con đập, đặc biệt tới nguồn thủy sản và dòng chảy trầm tích.

Pöyry, một công ty Phần Lan chịu trách nhiệm tư vấn cho Lào về xây dựng đập, lập luận rằng có thể xây “đường di cư cho cá” để giúp chúng vượt qua các tuốc-bin và bơi xuôi ngược dòng. Tuy nhiên, giải pháp này chưa bao giờ được thử nghiệm trong thực tế.

“Để xây được đường di cư loại này, cần nghiên cứu về loài cá, khả năng bơi của chúng và dòng chảy hút chúng về phía các đường di cư, ” Tiến sĩ Eric Baran từ Trung tâm Cá Quốc tế cho biết. “Vẫn cần phải nghiên cứu để đảm bảo những giải pháp đưa ra có tính thực tế.”

Cá tra dầu Mekong đã từng phân bố rộng rãi dọc lưu vực sông Mekong, từ Myanmar cho tới tây nam Trung Quốc. Cho đến đầu những năm 1990, quần thể loài này vẫn còn tương đối dồi dào. Từ đó tới nay, số lượng loài này đã bị giảm mạnh và chỉ được tìm thấy tại sông Mekong và các nhánh của nó tại Lào, Campuchia và Thái Lan.

Số liệu đánh bắt loài này cũng chứng minh cho sự sụt giảm quần thể nghiêm trọng, từ hàng ngàn cá thể cuối những năm 1880, tới hàng chục cá thể trong những năm 1990, và hiện nay con số này chỉ là một vài cá thể. Mặc dù Thái Lan, Lào và Campuchia đều đã ban hành những quy định về đánh bắt cá tra dầu Mekong, trong đó Thái Lan và Campuchia nghiêm cấm đánh bắt, nhưng loài này vẫn bị đánh bắt bất hợp pháp hoặc bị đánh bắt không chủ ý.

“Việc đánh bắt cần phải được kiểm soát để đảm bảo cá tra dầu Mekong không trở thành mục tiêu đánh bắt bất hợp pháp,” Tiến sĩ Hogan phát biểu. “Đánh bắt ngẫu nhiên cũng cần được theo dõi bởi đó là số liệu duy nhất và tốt nhất hiện nay cung cấp thông tin về sự phân bố, lịch sử vòng đời và số lượng quần thể loài này.

Báo cáo cũng đưa ra những biện pháp chính để ngăn chặn sự biến mất của loài này, trong đó bao gồm các biện pháp khẩn cấp nhằm bảo vệ các hành lang di cư và sinh cảnh trọng yếu của chúng, tăng cường hợp tác quốc tế như quy hoạch quản lý lưu vực vì loài này phải di cư trên một dòng sông chảy qua nhiều quốc gia để hoàn thành vòng đời của mình.

“Cá tra dầu sông Mekong tượng trưng cho sự vẹn toàn sinh thái của dòng Mekong vì loài này rất dễ bị tổn thương dưới áp lực đánh bắt và sự thay đổi của dòng sông. Tình trạng của chúng là chỉ số sức khỏe của toàn bộ dòng sông, và sự duy trì nòi giống loài là một phần quan trọng trong quản lý bền vững lưu vực sông Mekong.” Tiến sĩ Lifeng Li, Giám đốc Chương trình Nước ngọt Toàn cầu của WWF, phát biểu.

"Chúng ta có thể bảo tồn được loài cá tra dầu sông Mekong, nhưng cần phải có sự cam kết từ tất cả các nước trong khu vực hạ lưu sông Mekong, cũng như từ các tổ chức quốc tế, các nhà tài trợ - điều mà hiện nay đang thiếu,” ông nói thêm.

Quần thể cá tra dầu sông Mekong đã bị suy giảm mạnh do việc đánh bắt quá mức, sinh cảnh bị phá hủy và sự xuất hiện của các con đập trên các nhánh sông Mekong. Một con đập trên sông Mun, nhánh lớn nhất của sông Mekong, đã chặn đường di cư của loài cá tra dầu và cô lập sông Mun với phần còn lại của lưu vực sông Mekong.

Hiện nay vẫn chưa có số liệu chính xác về quần thể loài này, tuy nhiên, người ta ước tính chỉ còn khoảng hai trăm cá thể trưởng thành.

Theo Vfej.vn

Trang trước Trang chủ In ấn
Các bài viết khác ...
» Việt Nam mới chiếm 6% thị phần thế giới về gỗ và sản phẩm gỗ (04-26-2018)
» Phát huy hiệu quả dịch vụ môi trường rừng (04-23-2018)
» Đề xuất mức chi trả và xác định số tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng (04-15-2018)
» Văn kiện hiệp định VPA/FLEGT (06-12-2017)
» Năm 2020 gỗ Việt Nam có thể được cấp phép FLEGT (05-29-2017)
» Chất dẻo sinh học là cách thức bảo vệ môi trường mới ở Nhật Bản (05-26-2017)
» Việt Nam và Liên minh Châu Âu (EU) hoàn tất đàm phán thoả thuận chống khai thác bất hợp pháp và thúc đẩy thương mại gỗ hợp pháp (05-24-2017)
» Phương pháp phát triển cộng đồng dựa vào nội lực (ABCD) (10-22-2016)
» Tập huấn "Hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp đáp ứng yêu cầu VPA-FLEGT" (09-09-2016)
» Tập huấn về Hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp đáp ứng theo yêu cầu của VPA-FLEGT (05-28-2016)
» "Không ai lại xông vào rừng cấm để làm thủy điện!" (04-13-2016)
» Đến 2050, biến đổi khí hậu sẽ khiến nửa triệu người chết vì đói (03-09-2016)
» Quy hoạch mạng lưới quan trắc tài nguyên và môi trường quốc gia (01-14-2016)
» Hội nghị thường niên FORLAND 2015 (11-16-2015)
» Nhiều phụ nữ đã "trắng tay" sau ly hôn (10-23-2015)
» Hội thảo Tham vấn ý kiến về dự thảo đề nghị xây dựng Luật Lâm Nghiệp (10-09-2015)
» CORENARM hưởng ứng chương trình "Vui tết trung thu" (10-03-2015)
» Hội thảo “Thực thi Luật bảo vệ và phát triển rừng ở Việt Nam: một số phát hiện và kiến nghị từ các tổ chức xã hội” (10-02-2015)
» Liên hoan vẽ tranh (10-02-2015)
» Hội thảo "Cách viết hiệu quả trong quá trình vận động chính sách" (09-03-2015)
 
 
Tiêu điểm
Hoành Bồ phát triển kinh tế gắn với bảo vệ rừng
Gian nan giữ rừng
Lai Châu: Rừng chè cổ thụ 1.000 năm tuổi 1.500m trên đỉnh Khang Su Văn
Nông nghiệp sinh thái không hóa chất: Vườn là rừng, và rừng cũng là vườn
Triển vọng giống lúa chịu mặn
Phát hiện rạn san hô khổng lồ rộng 56.000 km2 ngoài khơi Brazil
Quảng Trị: Nông dân Triệu Phong thích ứng với mô hình sản xuất nông sản sạch.
Sóc Trăng: Chuyển đổi cơ cấu cây ăn trái thích ứng với biến đổi khí hậu
Tài nguyên rừng quý giá: Bảo vệ Trái Đất và con người
Tây Nguyên sử dụng phần lớn giống mới để trồng tái canh cà phê, thích ứng biến đổi khí hậu
CƠ HỘI
Dự án FLEGT khu vực miền Trung tuyển tư vấn cho lớp tập huấn "Phòng cháy chữa cháy cho các thành viên mạng lưới cộng đồng sống phụ thuộc vào rừng"
Dự án FLEGT – Khu vực miền Trung kêu gọi tư vấn lần 2
Cơ hội làm việc với dự án FLEGT – Khu vực miền Trung
Dự án FLEGT khu vực miền Trung cần tuyển tư vấn
Dự án FLEGT đang tuyển nhóm tư vấn thực hiện hoạt động "Thiết lập mạng lưới cộng đống sống phụ thuộc vào rừng" và "Xây dựng mô hình quản lý rừng cộng đồng"
Dự án FLEGT khu vực miền Trung tuyển chuyên gia tư vấn
Hội thảo CÔNG TÁC GIÁM SÁT ĐẦU TƯ CỘNG ĐỒNG TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
KHỞI ĐỘNG QUỸ SÁNG KIẾN “TRẺ EM VÀ THANH NIÊN VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU” GIAI ĐOẠN 2015 – 2016
Đăng nhập
Tài khoản
Mật khẩu
Tin tổng hợp
Việt Nam mới chiếm 6% thị phần thế giới về gỗ và sản phẩm gỗ
Phát huy hiệu quả dịch vụ môi trường rừng
Đề xuất mức chi trả và xác định số tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng
Văn kiện hiệp định VPA/FLEGT
Năm 2020 gỗ Việt Nam có thể được cấp phép FLEGT
Chất dẻo sinh học là cách thức bảo vệ môi trường mới ở Nhật Bản
Việt Nam và Liên minh Châu Âu (EU) hoàn tất đàm phán thoả thuận chống khai thác bất hợp pháp và thúc đẩy thương mại gỗ hợp pháp
Phương pháp phát triển cộng đồng dựa vào nội lực (ABCD)
Newsletter
Email của bạn:
Logo các đối tác
 

CORENARM - Trung tâm Nghiên cứu và Tư vấn Quản lý Tài Nguyên

Địa chỉ: 126/14 Nguyễn Phúc Nguyên, Tp. Huế        ĐT: (84-54) 353 9229/3623600

Email: corenarm@gmail.com  Website: http://corenarm.org.vn/

Số lần truy cập: 1391929
Số người đang online: 1